Најважно
347 вести · 24 ч.
Берово 8°
Најважно
Локални вестиДемокритика
Редакција: Македонија.мкИспрати тема

Мени на Македонија.мк

Редакција:Македонија.мкНационални и локални вести
Испрати тема

Потопен ѕид со над 60 монолити во Бретања е дел од комплекс стар околу 7.000 години

Сликата може да биде изменета или целосно генерирана со вештачка интелигенција.
Агенциска фотографија
  • Ѕидот е означен како „TAF1“.
  • Токму морските струи го отежнале одредувањето на староста, бидејќи ја однеле органската материја.
  • Покрај камењата засега не се пронајдени други артефакти што би ја разјасниле намената.

Под морето крај островот Ил де Сен во Бретања, западна Франција, археолозите истражиле комплекс од гранитни градби чија старост ја проценуваат на околу 7.000 години. Неговиот главен ѕид минува низ потопена долина и носи повеќе од 60 исправени камени монолити во паралелни редови, но сѐ уште не е утврдено за што служел.

Ѕидот е означен како „TAF1“. Монолитите се вклештени во карпестата подлога, а меѓупросторот е исполнет со кршен камен. Истражувачите го толкуваат ваквиот распоред како доказ за намерно градење, а не за природно одронување на карпите.

Наодите се објавени во „International Journal of Nautical Archaeology“, во труд на геологот Ив Фуке, археологот Иван Паје и нуркачи од француското здружение за археологија и поморска меморија САММ. Според истражувањето, комплексот е најголемата позната подводна праисториска градба во Франција и е околу 500 години постар од познатите исправени мегалити во Бретања, меѓу кои и оние во Карнак.

Првата трага ја забележал Фуке во 2017 година: необични праволиниски, геометриски гребени на карти на морското дно со висока резолуција, изработени со лидарска технологија. Од 2022 до 2024 година, нуркачите на САММ го картирале локалитетот во услови на силни атлантски струи и изработиле тридимензионални модели со фотограметрија, односно со обработка на фотографии.

Токму морските струи го отежнале одредувањето на староста, бидејќи ја однеле органската материја. Затоа истражувачите ги реконструирале промените на морското ниво по леденото доба. Според таа реконструкција, околу 5950 година пред нашата ера Ил де Сен бил приближно 14 пати поголем од денес, а ѕидовите биле изградени долж тогашната крајбрежна линија.

Покрај камењата засега не се пронајдени други артефакти што би ја разјасниле намената. Една од трите главни хипотези е дека градбите биле големи камени стапици за риби. Густо поставените паралелни редови, какви што има кај блиската структура „YAG3C“, можеле да ја насочуваат и задржуваат рибата додека морето се повлекувало при осека.

Втората можност е дека ѕидовите служеле како бранобрани или насипи. Поставени преку ниски долини во период на брз пораст на морското ниво по леденото доба, тие можеби ги штителе крајбрежните населби и ја забавувале ерозијата.

Третата хипотеза им припишува улога на територијални или општествени обележја. Пренесувањето и поставувањето илјадници тони гранит барало координирана работа. За истражувачите, тоа упатува на сложени крајбрежни заедници на ловци и собирачи со делумно седентарен, односно делумно постојан начин на живеење.

Истражувачите разгледуваат и можна врска со бретонското усно предание. Постепеното потопување на населена територија околу Ил де Сен можеби останало во локалната колективна меморија и ја инспирирало легендата за Ис, митскиот крајбрежен град што го проголтал Атлантикот. Тоа останува можна врска, а не потврда на легендата.

Имате дополнителна информација или забелешка за текстот? Контактирајте ја редакцијата.

Коментари (0)

Коментарите за оваа објава се затворени.