Најважно
347 вести · 24 ч.
Берово 8°
Најважно
Локални вестиДемокритика
Редакција: Македонија.мкИспрати тема

Мени на Македонија.мк

Редакција:Македонија.мкНационални и локални вести
Испрати тема

Ракописите на Гаврил за македонската Библија добија музеј во Радишани

Извор на фотографијата: Комисија за односи со верските заедници и религиозни групи
Извор на фотографијата: Комисија за односи со верските заедници и религиозни групи
  • Преведувањето се одвивало во три етапи.
  • По војната продолжил со преведувањето до 1957 година, по што следувала работата врз Стариот завет.
  • Во репортажата на „Вечер“ делото се оценува и како значаен придонес за духовната обнова на црквата.

Стотици ракописни страници од првиот целосен превод на Библијата на македонски јазик се чуваат во новоотворениот музеј посветен на архиепископот Гаврил, во манастирот „Свети Наум Охридски“ во скопската населба Радишани. Збирката содржи околу 200 предмети и документи од животот на третиот поглавар на МПЦ-ОА, чија преведувачка работа траела речиси половина век.

Покрај ракописите, изложени се машинописни страници, преписки за преведувањето и печатењето, првите изданија на Новиот завет и целосното Свето писмо. Во поставката има и учебници за основно образование, фотографии, предмети што Гаврил секојдневно ги користел, свештенички мантии, архиепископски одежди, жезол и митра. Музејот е наменет да го зачува неговото наследство, но и да биде место за научни истражувања на македонската црковна историја.

Речиси сето изложено го зачувал протојерејот ставрофор Ацо Гиревски, долгогодишен близок соработник на Гаврил, професор и декан на Богословскиот факултет „Свети Климент Охридски“, со петдецениска работа во МПЦ-ОА. Во разговор за „Вечер“, тој го оценува преводот како дело од епохално значење и за црквата и за народот, поврзувајќи го со преведувачкото наследство на светите Кирил и Методиј. Гиревски објаснува дека работата барала многу време бидејќи се преведувало од црковнословенскиот јазик, дотогаш користен во црквата.

Меѓу зачуваните документи е преписката на тогашниот свештеник Ѓорѓи Милошев, подоцна архиепископ Гаврил, со Иницијативниот одбор за организирање на Православната црква во Македонија. Во писмо од 1948 година Милошев објаснил дека се придржувал до црковнословенскиот текст и духот на македонскиот книжевен јазик, користејќи речнички материјал од живиот говор. Една година пред писмото, Одборот му ја доверил задачата да ги преведе четирите евангелија, со рок од три месеци, но сложеноста на работата барала повеќе време.

Во укоричените папки се зачувани страници пишувани со налив-перо, со пречкртани зборови, исправки и дополнувања, како и текстови изработени на две машини за пишување. Основата за преводот било црковнословенското издание од 1890 година, а за Стариот завет користел и руски, бугарски и српски текстови.

Преведувањето се одвивало во три етапи. Првите текстови од Новиот завет и евангелијата ги преведувал од 1942 до 1944 година, а тие биле објавени во 1949 година. Во воените години служел во велешките цркви „Света Богородица“ и „Свети Димитрија“. Според репортажата на „Вечер“, за време на бугарската окупација им се обраќал на верниците на македонски и кога користел богослужбени книги на бугарски јазик, а во парохискиот дом криел борци за слобода.

По војната продолжил со преведувањето до 1957 година, по што следувала работата врз Стариот завет. За печатењето била воспоставена соработка со Британското и меѓународно библиско друштво, преку неговата канцеларија во Белград. Зачуваната преписка ги опфаќа договорите за објавување на преведените дела. Новиот завет излегол како посебно издание во 1967 година, за кое Гаврил добил благодарница.

Според „Вечер“, работата врз Стариот завет била прекината од 1978 до 1984 година по реакции на некои христијански заедници во Македонија, кои барале заеднички превод на Библијата и поставиле други услови. Делото потоа било завршено во духот на словенската православна традиција, а целосната Библија на македонски јазик се појавила во 1990 година.

Гиревски вели дека објавувањето предизвикало реакции и од Грчката православна црква и од Институтот за национални и верски прашања од Солун. Според него, Гаврил, кој тогаш веќе бил архиепископ, се спротивставил и побарал од Библиското друштво во Лондон изданието да биде регистрирано како македонска Библија, што и било направено.

Преводот им овозможил на македонските читатели да ги читаат библиските пораки на својот јазик, во период кога МПЦ се борела за прифаќање на автокефалноста прогласена во 1967 година. Во репортажата на „Вечер“ делото се оценува и како значаен придонес за духовната обнова на црквата.

Гиревски го опишува Гаврил како скромен човек кој дури кажал дека не се потпишал како преведувач. За него, Гавриловиот превод е животното дело на архиепископот. Првите примероци што му биле дадени на преведувачот денес се дел од музејската поставка.

Гаврил е роден во Скопје во 1912 година. Во 1936 година ги завршил студиите по славистика и германистика на Филолошкиот факултет во Скопје, а свештеник станал во 1942 година. За архиепископ бил избран во 1986 година и се повлекол од тронот во 1993 година поради старост.

Починал во 1996 година, а по негова желба бил погребан во манастирот „Свети Наум Охридски“, во близина на денешниот музеј. Таму е и гробот на неговиот наследник, архиепископот Михаил, кој му помогнал во дел од преведувањето на Библијата.

Имате дополнителна информација или забелешка за текстот? Контактирајте ја редакцијата.

Коментари (0)

Коментарите за оваа објава се затворени.