345 вести · 24 ч.
Берово 8°
Локални вестиДемокритика
Редакција: Македонија.мкИспрати тема

Мени на Македонија.мк

Редакција:Македонија.мкНационални и локални вести
Испрати тема

Гаши: Уставот треба да се приспособува на промените и европската перспектива, без надворешни притисоци

Фотографија од настанот · Собрание на Република Северна Македонија
Фотографија од настанот · Собрание на Република Северна Македонија
  • Гаши повика Уставот да се развива без надворешни притисоци.
  • Тој побара законите да се оценуваат и според нивната примена.
  • Собранието е домаќин на дводневен симпозиум за државноста и Уставот.

Претседателот на Собранието Гаши денеска ја повика политичката и интелектуалната елита, без надворешни поттикнувања и притисоци, да го разгледува Уставот како отворен систем што се развива и се приспособува на општествените промени, европската перспектива и зајакнувањето на општествената кохезија. На одбележувањето на 35-годишнината од осамостојувањето и донесувањето на првиот Устав, тој рече дека во центарот на тој процес треба да бидат граѓанинот и неговото право на функционална држава.

Како примери за таква подготвеност, Гаши ги посочи уставните дополнувања во 2001 година, кои ги поврза со зачувувањето на мирот и меѓуетничката кохезија, и во 2018 година, кои ги поврза со пресвртот кон членството во НАТО. Оцени дека храброста за приспособување на уставниот поредок не треба да изостане ниту во иднина.

Во тој процес, според него, Собранието има посебна одговорност како претставнички орган и носител на законодавната власт. Политичките и општествените разлики треба да се изразуваат преку демократска дебата, компромис и институционално одлучување, наместо парламентот да остане само арена за судири меѓу власта и опозицијата. Тој побара простор за дијалог и консензус за стратешките прашања.

Гаши нагласи дека зачувувањето и унапредувањето на постигнатото бара уставните принципи да се применуваат во секојдневната работа на институциите. Владеењето на правото, според него, не се мери само со бројот на донесени закони, туку уште повеќе со нивната примена. Европската интеграција ја опиша како процес на градење функционални институции, зајакнување на правдата, заштита на слободите и гарантирање на достоинството на граѓаните, а не само како однос со институциите на ЕУ.

Тој побара и постојано преиспитување дали уставно-правното уредување одговара на општествената реалност во земја со различни облици на разноликост. Прашањето, рече, е дали Уставот и законите изградиле кохезивна држава, доверба во институциите и чувство кај граѓаните дека се подеднакво застапени во нив. Иако оцени дека има бројни успешни примери, повика на натамошно подобрување, посилна демократија, поодговорни институции, поголема доверба во правосудството и постабилен соживот.

Историската основа на оваа расправа се референдумот од 8 септември 1991 година и донесувањето на Уставот на 17 ноември истата година. Гаши ги оцени како неразделни настани преку кои политичката волја на граѓаните добила институционална форма. Посочи дека Македонија мирно ги поставила темелите на независноста додека поранешна Југославија се распаѓала низ воени конфликти.

Според Гаши, со Уставот Македонија го дефинирала својот државен идентитет како суверена, независна, демократска и социјална држава, заснована на владеењето на правото, човековите слободи и права, политичкиот плурализам и евроатлантската определба. Годишнината, рече, е можност да се процени колку се остварени стремежите на генерацијата што ја создала независната држава и какво наследство им се остава на идните генерации.

Одбележувањето во Собранието опфаќа дводневен симпозиум за државноста, Уставот и изградбата на државата, со домашни и странски академици и истражувачи. Собранието е домаќин и коорганизатор. Гаши, кој се осврна на темата и како правник, повика академската и политичката јавност да го евидентираат минатото и отворено да разговараат за досегашните достигнувања и вредностите што го одржуваат општеството обединето.

На собирот тој им се обрати на претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, претставници на Уставниот суд, судството и Обвинителството, пратеници, министри, поранешни претседатели на Собранието и премиери, како и пратеници од првиот парламентарен состав. Меѓу поздравените беа и народниот и државниот правобранител, државниот ревизор, началникот на Генералштабот, претставници на верските заедници, партиски лидери, дипломати и директорите на Државниот архив и на Институтот за национална историја.

Имате дополнителна информација или забелешка за текстот? Контактирајте ја редакцијата.

Коментари (0)

Коментарите за оваа објава се затворени.