Најважно
350 вести · 24 ч.
Берово 6°
Најважно
Локални вестиДемокритика
Редакција: Македонија.мкИспрати тема

Мени на Македонија.мк

Редакција:Македонија.мкНационални и локални вести
Испрати тема

Шест уставни судови: Вештачката интелигенција не смее да ги замени судиите

Фотографија од настанот · Уставен суд на Република Северна Македонија
Фотографија од настанот · Уставен суд на Република Северна Македонија
  • Толкувањето на Уставот и конечните одлуки остануваат одговорност на судиите.
  • Судовите се заложија за поразбирливи соопштенија и одлучување во разумен рок.
  • Црна Гора го презема претседавањето со Форумот за 2027 година.

Вештачката интелигенција може да помогне во поефикасна обработка на предметите, но не смее да ја замени независната судиска анализа и одлучувањето, се согласија шест уставни судови со едногласното усвојување на Охридската декларација. Документот беше усвоен на Четвртиот годишен состанок на Форумот на уставните судови на Балканот, одржан од 12 до 14 ноември во Охрид, во организација на македонскиот Уставен суд.

Според декларацијата, толкувањето на Уставот, оценувањето на правните аргументи и конечните одлуки за предметите мора да останат задача и одговорност на судиите. Судовите се согласија дека пристапот кон новите технологии треба да биде отворен, но внимателен, со оглед на правните, етичките и организациските ризици и нивното влијание врз правата на граѓаните.

Одговорната употреба на современите технологии е дел од пошироката цел на документот: зајакнување на независноста, транспарентноста и ефикасноста на уставните судови и зголемување на довербата на граѓаните, во служба на човековите права и владеењето на правото. Судовите се заложија за одлучување во разумен рок, без неоправдано одолжување на постапките, како и за користење современи системи за управување со предметите и дигитални алатки.

За поголема отвореност кон граѓаните, декларацијата предвидува редовно информирање за активностите и одлуките на судовите, соопштенија за судските одлуки на поразбирлив јазик, редовни прес-конференции со новинарите и комуникација преку социјалните мрежи.

Заложбите ја опфаќаат и независноста, непристрасноста и професионалниот и личниот интегритет на уставните судии. Во декларацијата јавната доверба се определува како основен предуслов за авторитетот и легитимитетот на уставните судови, кој се гради со независно, непристрасно и професионално одлучување и со квалитетно образложени одлуки засновани врз Уставот.

Документот го усвоија претседателите и претставниците на уставните судови на Македонија, Албанија, Бугарија, Косово, Црна Гора и Турција, шесте полноправни членки на Форумот. Учествуваа и претставници на Уставниот суд на Босна и Херцеговина, кој има набљудувачки статус.

Со усвојувањето на декларацијата заврши работниот дел на годишниот состанок, во чии рамки се одржа меѓународна конференција за современите предизвици на владеењето на правото и улогата на уставните судови. Во три работни сесии, повеќе од 20 домашни и странски говорници разговараа за довербата на граѓаните и предизвиците на уставното судство во дигиталната ера.

На конференцијата учествуваа претседатели и судии од Европа, Азија и Африка, како и претставници на меѓународни правосудни институции и организации. Меѓу учесниците беа потпретседателката и членка на Венецијанската комисија, судија од Европскиот суд за човекови права и генералниот секретар на Конференцијата на уставните јурисдикции на Африка. Присуствуваа и претседателите на уставните судови на Австрија, Турција, Азербејџан, Бугарија, Косово, Египет, Словенија, Црна Гора и Босна и Херцеговина.

На отворањето се обратија претседателот на Уставниот суд Дарко Костадиновски, претседателот на Собранието Африм Гаши, министерот за правда Јетон Шасивари и вицепремиерот Александар Николоски. Преку видеоврска се обратија премиерот Христијан Мицкоски и шефот на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, амбасадорот Килијан Вал.

Со овој настан македонскиот Уставен суд го заврши претседавањето со Форумот. Едногласно беше одлучено претседавањето за 2027 година да го преземе Уставниот суд на Црна Гора, кој ќе го организира и Петтиот годишен состанок во мај 2027 година во Црна Гора.

Имате дополнителна информација или забелешка за текстот? Контактирајте ја редакцијата.

Коментари (0)

Коментарите за оваа објава се затворени.