Најважно
349 вести · 24 ч.
Берово 6°
Најважно
Локални вестиДемокритика
Редакција: Македонија.мкИспрати тема

Мени на Македонија.мк

Редакција:Македонија.мкНационални и локални вести
Испрати тема

Фосили од Чад укажуваат на одење на две нозе пред седум милиони години

Агенциска фотографија
Агенциска фотографија
  • Сепак, неговата бутна коска имала три белези што укажуваат на приспособување за одење на две нозе.
  • Првиот е изразено коскено испакнување за прицврстување на илиофеморалниот лигамент.
  • Вториот белег е природното вртење на бутната коска навнатре, наречено феморална антеторзија.

Фосилни коски од „Sahelanthropus tchadensis“, примат стар околу седум милиони години откриен во Чад, покажуваат анатомски белези што се поврзуваат со исправено одење. Според прегледот на „Archaeology World“ за студија објавена во јануари 2026 година во „Science Advances“, наодите го сместуваат развојот на одењето на две нозе близу до коренот на човечкото еволутивно стебло, иако останува спорно дали овој примат редовно се движел така.

Тимот предводен од истражувачи од Универзитетот во Њујорк анализирал делумно зачувана бутна коска и две лакотни коски од подлактицата. Со тридимензионална геометриска морфометрија, метод за споредување на обликот на коските, ги споредил со современи човеколики мајмуни и со подоцнежни хоминини, меѓу кои австралопитеци како познатата Луси.

Сахелантропот имал мозок со големина слична на шимпанзовиот и закривени коски на екстремитетите погодни за качување по дрвја. Сепак, неговата бутна коска имала три белези што укажуваат на приспособување за одење на две нозе.

Првиот е изразено коскено испакнување за прицврстување на илиофеморалниот лигамент. Овој лигамент, најсилниот во човечкото тело, спречува трупот да се навали наназад при исправено стоење. Таков белег дотогаш бил забележан само кај хоминини за кои е потврдено дека оделе на две нозе.

Вториот белег е природното вртење на бутната коска навнатре, наречено феморална антеторзија. Тоа ги насочува колената напред, под тежиштето на телото, и овозможува ефикасен чекор на две нозе. Третиот се местата на прицврстување на глутеалните мускули: тридимензионалното моделирање покажало распоред сличен на оној кај раните хоминини, што истражувачите го толкуваат како показател за стабилизација на колкот потребна при стоење, одење и трчање.

Дополнителен показател се пропорциите на екстремитетите. Иако по вкупната големина коските биле слични на шимпанзовите, односот меѓу подлактицата и бутната коска повеќе се совпаѓал со оној кај хоминините што оделе на две нозе.

Ваквото толкување ја поткрепува идејата дека исправеното одење се појавило милиони години пред значителното зголемување на мозокот и употребата на камени алатки. Наодите го поставуваат овој развој приближно во времето на еволутивното раздвојување на човечката и шимпанзовата линија, пред шест до седум милиони години.

Но фосилните остатоци од рацете и нозете се нецелосни, а недостигаат целосна карлица и коски од стапалата. Поради тоа, дел од палеоантрополозите остануваат претпазливи: според нив, сахелантропот веројатно комбинирал качување по дрвја со повремено исправено одење, наместо постојано да чекори на начин сличен на денешниот човек.

Имате дополнителна информација или забелешка за текстот? Контактирајте ја редакцијата.

Коментари (0)

Коментарите за оваа објава се затворени.