Најважно
349 вести · 24 ч.
Берово 6°
Најважно
Локални вестиДемокритика
Редакција: Македонија.мкИспрати тема

Мени на Македонија.мк

Редакција:Македонија.мкНационални и локални вести
Испрати тема

31 година без Петре Прличко, великанот на македонското актерство

Петре Прличко со шапка, колоризирана архивска фотографија
Архивска фотографија, колоризирана и обработена со АИ.
  • Роден е на 13 март 1907 година во Велес, под името Перица Алексиќ.
  • Покрај актерството, Прличко се занимавал и со театарска режија.
  • Својата филмска кариера ја започнал во 1952 година со „Фросина“, првиот македонски долгометражен игран филм.

На денешен ден, 16 ноември 1995 година, почина Петре Прличко, еден од најголемите македонски актери на сите времиња, доајен на македонското глумиште и еден од основоположниците на современата македонска театарска и филмска уметност.

Повеќе од седум децении од својот живот Прличко ѝ посвети на уметноста, оставајќи зад себе исклучително богато творештво со кое го обележа речиси целиот XX век на македонската културна сцена.

Роден е на 13 март 1907 година во Велес, под името Перица Алексиќ. Љубовта кон театарот ја открил уште во раната младост, а во 1923 година, на само 16-годишна возраст, ја напуштил гимназијата и се приклучил кон патувачкиот театар на Михајло Лазиќ, кој во тоа време гостувал во Велес.

Во годините кога Македонија сѐ уште немала свои национални културни институции, младиот Прличко патувал низ градовите на тогашното Кралство Југославија, настапувајќи со различни театарски дружини. Во 1931 година го основал сопствениот патувачки театар „Боем“, а во 1939 година станал член на Народниот театар во Скопје.

Во 1944 година се приклучил кон партизанскиот театар „Кочо Рацин“, од кој подоцна ќе произлезе Македонскиот народен театар. Како еден од неговите основоположници, Прличко имал исклучително значајна улога во развојот на македонскиот професионален театар и афирмацијата на македонскиот литературен јазик преку драмската уметност.

На театарската сцена ги толкувал ликовите на Јеротие во „Сомнително лице“, Агатон во „Нажалена фамилија“, Арсо во „Чорбаџи Теодос“, Митке во „Коштана“, Фезлиев во „Црнила“ и градоначалникот во „Ревизор“.

Особено интересен податок од неговата кариера е што во претставата „Сомнително лице“ настапувал цели 42 години. Од премиерата на 26 октомври 1945 година до последната изведба на 21 мај 1987 година, претставата била одиграна 262 пати, а Прличко учествувал во секоја од изведбите.

Покрај актерството, Прличко се занимавал и со театарска режија. Ги режирал претставите „Бегалка“, „Антица“, „Печалбари“ и „Кузман Капидан“, бил еден од основачите на Куклениот театар во Скопје, а од 1970 до 1973 година бил директор на Драмата при Македонскиот народен театар.

Својата филмска кариера ја започнал во 1952 година со „Фросина“, првиот македонски долгометражен игран филм. Во следните децении ќе стане едно од најпрепознатливите лица на македонската кинематографија, со улоги во остварувањата „Волча ноќ“, „Мис Стон“, „Виза на злото“, „Мирно лето“, „Солунските атентатори“, „Македонска крвава свадба“, „Мементо“, „Републиката во пламен“, „Македонски дел од пеколот“ и „Време, води“.

Улогата на Манданата во филмот „Мис Стон“ од 1958 година му донела широка популарност на југословенската филмска сцена. За ова остварување, во 1959 година на Филмскиот фестивал во Пула ја добил престижната „Златна арена“ за најдобра главна машка улога.

Со својот карактеристичен глас, исклучителната актерска трансформација, чувството за хумор и способноста да ги долови менталитетот, темпераментот и секојдневието на обичниот македонски човек, Прличко изградил препознатлив актерски израз кој го направил омилен меѓу повеќе генерации гледачи.

За својот исклучителен придонес кон театарската и филмската уметност бил добитник на бројни домашни и југословенски признанија, меѓу кои наградите на АВНОЈ, „11 Октомври“ и „Бранко Гавела“, а во 1991 година, на Филмскиот фестивал во Ниш, му била доделена наградата „Славица“ за животно дело.

Уметноста останала традиција и во неговото семејство. Неговата ќерка Анче Џамбазова беше истакната македонска актерка, а неговиот внук Игор Џамбазов е едно од најпрепознатливите имиња на современата македонска културна сцена.

Во чест на неговото творештво, во родниот Велес е востановена актерската награда за животно дело „Петре Прличко“, а во Младинскиот парк е поставена негова спомен-биста.

Петре Прличко почина во Скопје, на 88-годишна возраст, оставајќи зад себе повеќе од седум децении уметничко творештво.

Денес, 31 година по неговата смрт, филмовите и улогите на Прличко остануваат дел од колективната меморија на македонскиот народ, а неговата биографија е нераскинлив дел од историјата на македонската национална култура.

Имате дополнителна информација или забелешка за текстот? Контактирајте ја редакцијата.

Коментари (0)

Коментарите за оваа објава се затворени.