376 вести · 24 ч.
Берово 11°
Локални вестиДемокритика
Редакција: Македонија.мкИспрати тема

Мени на Македонија.мк

Редакција:Македонија.мкНационални и локални вести
Испрати тема

Арсова: Контролата врз партнерот не е љубов, може да биде прв знак за насилство

Сликата може да биде изменета или целосно генерирана со вештачка интелигенција.
Сликата може да биде изменета или целосно генерирана со вештачка интелигенција.
  • Арсова предупредува дека контролата врз партнерот често погрешно се толкува како грижа.
  • Повеќе жртви на насилство бараат помош, вели директорката на Клиниката.
  • Арсова бара посилна соработка меѓу здравството, училиштата, социјалните служби и МВР.

Контролирачкото однесување и зависноста од партнерот често се толкуваат како љубов и грижа, иако зад нив може да стојат љубомора и чувство на поседување, предупредува директорката на Универзитетската клиника за психијатрија, проф. д-р Славица Арсова. Во интервју за Дојче Веле таа објаснува дека овие знаци можат да укажат на ризик од агресивно однесување кога партнерот ќе се спротивстави или ќе одбие нешто.

Арсова прави јасна разлика меѓу грижата и потребата другата личност да се третира како сопственост. Кај насилникот, вели таа, спротивставувањето на партнерот често се толкува како недостиг на љубов или почит кон неговото внимание. Токму затоа првите предупредувања во партнерските односи можат да останат непрепознаени.

Друг сигнал е импулсивноста: бурни реакции на секојдневни ситуации во сообраќајот или во друштво. Според Арсова, кај луѓето со насилни тенденции алкохолот и психоактивните супстанции можат да ги поттикнат агресивните импулси, а реакциите да станат значително поинтензивни и позабележливи за околината.

Во оваа слика таа ја вклучува и нетрпеливоста кон фрустрации, односно неможноста да се прифати дека потребите не можат веднаш да бидат задоволени. Здравствените, економските и другите кризи оставаат психолошки последици, а нивното влијание е поизразено кај лицата со поголем ризик од насилно однесување. Чувството дека нешто им е ускратено или одложено, објаснува Арсова, може да резултира со вербално или физичко насилство.

Сепак, таа предупредува насилството да не се изедначува со психијатриско нарушување. Според неа, тоа има многу причини, а лицата со психијатриски растројства се најмалку застапени меѓу насилниците. Почесто го поврзува со несоодветно изградена структура на личноста, импулсивност, непочитување на социјалните, моралните и етичките норми и склоност кон ризично однесување.

Арсова објаснува дека во поретките случаи кога гневот е поврзан со психијатриско растројство, тој најчесто произлегува од налудничави идеи или халуцинации во психотична состојба. Таквите идеи, надвор од реалноста, можат да предизвикаат страв и агресија кон себе или кон околината. Таа ја нагласува реткоста на овие случаи за да не се создава дополнителна стигма кон луѓето со психијатриски нарушувања.

За пошироката состојба, Арсова вели дека не може да заклучи оти Македонија се разликува од другите држави, бидејќи раст на насилството се забележува низ светот. Посочува на насилство од поединци и групи врз ученици, студенти и ранливи категории, кое го оценува како нерационално и не секогаш поврзано со конкретна цел, како терористички напад или стекнување материјална корист.

На Клиниката, според нејзиното искуство, расте бројот на луѓе што бараат помош откако биле жртви на насилство. Но, Арсова не може со сигурност да потврди значителен раст на бројот на лица што самостојно бараат помош поради сопственото насилно однесување. Кога има кривични пријави или обвиненија, насилниците најчесто влегуваат во постапки во кои мора да посетуваат психијатар или психолог; тоа, нагласува таа, не е мерка за доброволното барање помош поради лутина, гнев и бес.

Кај младите, Арсова посочува раст и на врсничкото насилство и на уништувањето јавни добра, паркови и уредени јавни површини. Во адолесценцијата чувствата се поизразени, а тагата понекогаш се манифестира преку лутина и бес. Причина можат да бидат непријатни емотивни искуства, но и преземање модел на однесување што родителите го прифаќаат.

Можна е и обратна ситуација, објаснува таа: млад човек да биде мирен и послушен дома, а надвор да се однесува сосема поинаку, ако во семејството нема простор отворено да ги изрази емоциите и психолошките тешкотии.

За навремено препознавање на ризиците, Арсова бара поинтензивна и почувствителна соработка меѓу здравството, образованието, социјалните служби и МВР. Подобрата меѓусекторска поврзаност, според неа, треба да овозможи преземање мерки за намалување на насилното однесување.

Како важен чекор ја посочува и емпатијата: обидот да се разбере положбата на човек што претрпел насилство или понижување и тежината на физичките и психолошките последици. Разбирањето на другите, смета Арсова, е клучно за враќање на чувството на сигурност и доверба во средината.

Имате дополнителна информација или забелешка за текстот? Контактирајте ја редакцијата.

Коментари (0)

Коментарите за оваа објава се затворени.