Најважно
351 вести · 24 ч.
Берово 6°
Најважно
Локални вестиДемокритика
Редакција: Македонија.мкИспрати тема

Мени на Македонија.мк

Редакција:Македонија.мкНационални и локални вести
Испрати тема

Студија: За време на ковид-ограничувањата имало 12,3 проценти помалку пожарни жаришта

Сликата може да биде изменета или целосно генерирана со вештачка интелигенција.
Сликата може да биде изменета или целосно генерирана со вештачка интелигенција.
  • Неговиот сензор „VIIRS“ ги регистрира топлинските сигнали со просторна резолуција од 375 метри.
  • Кај грмушестите предели, саваните и обработливото земјиште немало голема разлика.
  • По приспособувањето, проценетиот пад достигнал 12,3 проценти.

Подрачјата со ограничено движење во првата половина од 2020 година имале околу 12,3 проценти помалку сателитски регистрирани активни пожарни жаришта отколку во истите недели од 2013 до 2019 година, покажува нова студија, откако биле земени предвид разликите во временските услови. Сепак, во дел од светот пожарната активност се зголемила, што истражувачите го поврзуваат со можноста ограничувањата да го отежнале и гаснењето.

Истражувањето го предводел Џиангхао Ванг, професор во Кинеската академија на науките, а е објавено во списанието „Cell Reports Sustainability“. Тимот ги утврдил периодите на ограничено движење преку регионалните наредби и локациските податоци од мобилни телефони, а пожарите ги следел со податоци од сателитот „Suomi NPP“ на НАСА и американската Национална океанска и атмосферска администрација.

Неговиот сензор „VIIRS“ ги регистрира топлинските сигнали со просторна резолуција од 375 метри. Еден голем пожар може да се појави како повеќе жаришта, па бројките не означуваат број на одделни пожари. Сензорот, исто така, не разликува неконтролирани пожари од плански палења за управување со земјиштето.

Најголем пад бил забележан во шумите, околу 27,7 проценти, додека кај тревните површини изнесувал 8,4 проценти. Кај грмушестите предели, саваните и обработливото земјиште немало голема разлика. Истражувачите ги толкуваат резултатите како показател дека луѓето се значаен причинител на пожари во шумите и на тревните површини.

Приспособувањето за временските услови било пресудно: без него падот изнесувал само 5,8 проценти и не бил статистички значаен. По приспособувањето, проценетиот пад достигнал 12,3 проценти. Доколку времето во 2020 година било попогодно за пожари отколку во претходните години, тоа можело да прикрие дел од влијанието на намалената човечка активност.

Ванг нагласува дека 12,3 проценти не е уделот на пожари што ги предизвикале луѓето. Тоа е нето-ефект од спротивставени промени: помалку движење значи помалку можности за предизвикување пожар, но веројатно и помали можности за негово гаснење. Луѓето ја отстрануваат и запаливата вегетација, понекогаш со намерни, плански палења за полесно справување со идни пожари.

Раздвојувањето на човечкото влијание од времето е тешко бидејќи тие често се менуваат заедно. Сончевите и суви периоди привлекуваат повеќе луѓе на отворено, токму кога вегетацијата полесно се пали. Дождот го поттикнува растот на тревата и дрвјата, кои подоцна можат да станат гориво; влагата во растенијата го отежнува горењето, долготрајната суша ја зголемува запаливоста, а силниот ветер го забрзува ширењето.

Овие разлики се дел од таканаречените пожарни режими, односно обрасците на зачестеност, време, распространетост и интензитет на пожарите. Некои прерии горат речиси секоја година, додека одредени шуми минуваат стотици години без голем пожар. Последиците можат да бидат тешки: пожарите во југоисточна Австралија во 2019 и 2020 година уништија илјадници домови, а пожарите во Лос Анџелес во 2025 година предизвикаа големи штети во локалните заедници.

Ковид-ограничувањата овозможиле природен експеримент, со услови што не ги создале самите истражувачи. Како што објаснува Ванг, човечкото однесување и пожарите обично ги следат сезоните, земјоделските календари и времето. Но, на почетокот од 2020 година движењето нагло се намалило во различни моменти во различни земји, додека времето не се променило на ист начин.

Регионалните резултати не биле еднообразни. Во поголемиот дел од Јужна Америка, јужна Африка и североисточна Азија пожарната активност пораснала за време на ограничувањата. Меѓу забележливите зголемувања се 31,4 проценти во Колумбија, 25,4 проценти во Индија и 70,7 проценти во Хондурас.

Тимот претпоставува дека намалените капацитети за гаснење придонеле за порастот, но нема директни теренски податоци што ја потврдуваат таа причина. Ванг ја опишува како заклучок од анализата, а не како непосредно набљудување. Дел од поткрепата доаѓа од претходни студии што укажувале на придонес на послабото управување со пожарите во Колумбија и Мадагаскар.

При анализата по географски мрежни полиња од 0,5 степени, земјите со намалена пожарна активност покажале речиси праволиниски пад со намалувањето на движењето. Во земјите со пораст, зголемувањето било постепено и се стабилизирало на околу 27 проценти во просек. Истражувачите првиот образец го поврзуваат со помалку човечки предизвикани палења, а вториот со ослабено гаснење. Сепак, Ванг посочува дека можни се и други причини, како промени во локалното користење на земјиштето.

Посебно биле испитани 12 земји со евиденција за плански палења. Површината опфатена со такви палења во 2020 година била приближно преполовена во однос на просекот од 2013 до 2019 година. Кога тие подрачја биле исклучени од пресметката, падот на пожарната активност во овие земји се намалил од 45,3 на 27,8 проценти. Анализата ја усложнува тоа што местата и големината на планските палења се менуваат и со вообичаените циклуси на управување со земјиштето и интервалите меѓу пожарите.

Истражувањето има и други ограничувања. Податоците од мобилни телефони можеби не ја опфаќаат добро активноста во руралните подрачја со слаба покриеност. Анализирана е само првата половина од секоја година, па влијанието во региони каде пожарите се почести подоцна, како западниот дел на САД, можеби не е целосно опфатено. Според Ванг, дизајнот дава силни докази за поврзаност, но не претставува контролиран експеримент.

Ванг нагласува и дека студијата не оценува политики за пожари. Таму каде што преовладува човечкото предизвикување пожари, анализата упатува на важноста на едукацијата за спречување случајни палења и одржувањето корисни плански палења. Таму каде што пожарната активност пораснала, приоритет би можело да биде зачувувањето на противпожарните и патролните капацитети при нарушувања на вообичаеното функционирање. Според него, стратегиите треба да се приспособуваат на локалните услови, а вклучувањето на човечкото однесување во прогнозите може да ги подобри процените на ризикот.

Студијата е објавена во 2026 година и е достапна преку нејзиниот „DOI“.

Имате дополнителна информација или забелешка за текстот? Контактирајте ја редакцијата.

Коментари (0)

Коментарите за оваа објава се затворени.