Најважно
134 вести · 24 ч.
Берово -1°
Најважно
Локални вестиДемокритика
Редакција: Македонија.мкИспрати тема

Мени на Македонија.мк

Редакција:Македонија.мкНационални и локални вести
Испрати тема

ИСТОРИСКИ ПРЕСВРТ: Вештачката интелигенција помогна да се реши математичка мистерија стара 167 години!

Илустрација за Римановата хипотеза
  • Сега е претставен формален доказ токму за тоа.
  • Особено впечатлив е начинот на кој е создаден доказот.
  • Во работата учествувал Claude, моделот за вештачка интелигенција на Anthropic.

Еден од најголемите нерешени проблеми во историјата на математиката, Римановата хипотеза, доби доказ создаден со помош на вештачка интелигенција. По 167 години безуспешни обиди на генерации математичари, експертските заедници Lean и Mathlib официјално ја потврдија математичката исправност на доказот.

Математичарот Левент Алпеге, кој работи во компанијата Anthropic, на 20 ноември 2026 година објави дека со помош на системот за вештачка интелигенција Claude успеал да ја докаже прочуената Риманова хипотеза, поставена уште во 1859 година.

Само еден ден подоцна, на 21 ноември, математичките заедници Lean и Mathlib издадоа заедничко соопштение во кое потврдија дека доказот е математички исправен.

Станува збор за еден од седумте таканаречени милениумски математички проблеми, за чие решавање Институтот за математика „Клеј“ има предвидено награда од еден милион долари.

Римановата хипотеза се однесува на простите броеви, броеви што се деливи само со еден и со самите себе, како 2, 3, 5, 7, 11 и 13. Овие броеви се основни градбени елементи на математиката, но нивниот распоред меѓу останатите броеви со векови претставува голема математичка мистерија.

Во 1859 година, германскиот математичар Бернхард Риман поставил претпоставка за својствата на една математичка функција, тесно поврзана со распределбата на простите броеви.

Доколку неговата претпоставка е точна, таа овозможува многу попрецизно да се утврдат границите на отстапување во распределбата на простите броеви, дури и кога станува збор за незамисливо големи броеви.

Математичарите со децении проверувале огромен број случаи, но ниту еден од тие тестови не можел да докаже дека хипотезата важи за сите можни броеви, до бесконечност. Сега е претставен формален доказ токму за тоа.

Особено впечатлив е начинот на кој е создаден доказот. Наместо класичен математички труд, Алпеге објавил математички доказ претставен преку приближно 17 милиони линии код, напишани во системот Lean, кој овозможува компјутерска проверка на математички тврдења.

Во работата учествувал Claude, моделот за вештачка интелигенција на Anthropic.

Независни експерти и повеќе системи за проверка потврдиле дека доказот е логички исправен и дека навистина ја докажува Римановата хипотеза.

Ова е особено значајно бидејќи компјутерската проверка не се сведува на проверување милиони поединечни примери, туку на проверување на логичката исправност на самиот математички доказ.

Римановата хипотеза е поставена пред 167 години, во време кога не постоеле ниту современи компјутери ниту електронски калкулатори. Оттогаш, некои од најголемите математички умови се обидувале да ја докажат.

Нејзиното докажување има огромно значење за теоријата на броевите, а би овозможило и голем број постојни математички резултати, кои досега зависеле од претпоставката дека хипотезата е точна, да добијат безусловна математичка основа.

Иако следува пошироко проучување на новите математички идеи во доказот, неговата формална исправност веќе е потврдена од заедниците што ги развиваат системите за математичка верификација.

Истовремено, случајот отвора уште едно историско прашање: колку брзо вештачката интелигенција ќе започне самостојно да придонесува за решавање научни проблеми што со децении или векови биле надвор од човечкиот досег?

Решението на Римановата хипотеза може да остане запаметено не само како математички триумф, туку и како еден од најзначајните моменти во примената на вештачката интелигенција во научните откритија.

Имате дополнителна информација или забелешка за текстот? Контактирајте ја редакцијата.

Коментари (0)

Коментарите за оваа објава се затворени.