347 вести · 24 ч.
Берово 8°
Локални вестиДемокритика
Редакција: Македонија.мкИспрати тема

Мени на Македонија.мк

Редакција:Македонија.мкНационални и локални вести
Испрати тема
ПРАШАЊЕ & ОДГОВОР

Премиерот ја потврди намерата за спојување на службите, а дебата најави по доставување закон

Резиме

Пратеникот Митко Трајчулевски го праша премиерот дали ќе се откаже од спојувањето на Агенцијата за национална безбедност и Агенцијата за разузнавање, предупредувајќи дека тоа може да концентрира моќ и да создаде ризик од злоупотреби. Побара и објаснување зошто Владата предлага укинување на Законот за координација на безбедносно-разузнавачката заедница, за кој, според него, Владата оценила дека е добро поставен и усогласен со стандардите на ЕУ и НАТО.

Премиерот рече дека Владата планира реформа и обединување на службите, во координација со стратешките партнери и институциите. Најави дека јавна дебата ќе се отвори кога законското решение ќе биде доставено до Собранието, со вклучување на експертската јавност. Посочи дека целта е функционална агенција, со парламентарен надзор и контрола, и рече дека не треба да има злоупотреби. Не одговори конкретно дали ќе се откаже од спојувањето, ниту зошто се предлага укинување на Законот за координација.

ПРАТЕНИЧКО ПРАШАЊЕ

Митко Трајчулески

Република С Republika e M СОБРАНИЕ НА РЕПУБЛИ KUVENDI I REPUBLIKËS S Страна 1 од 3 ПРАТЕНИЧКО ПРАШАЊЕ од пратеникот Митко Трајчулевски, поставено на 127-та седница на Собранието на Република Северна Македонија одржана на 29 октомври 2026 година Пратеничкото прашање гласи: Почитуван претседател на Владата, моето прво прашање е. Дали ќе се откажете од намерата за спојување Агенцијата за национална безбедност и Агенцијата за разузнавање имајќи во предвид тешкото и болно историско искуство со злоупотребата на службите и опасноста повторно да се концентрира огромна, безбедносна моќ под една политичка контрола. Ова прашање го поставувам со длабока загриженост затоа што, Македонија не смее да си дозволи уште едно искуство во кое службите ќе станат инструмент на владејачката партија, а граѓаните ќе станат предмет на следење, притисок и заплашување. Нашата држава веќе ја плати цената на злоупотреба на безбедносниот апарат и тоа два пати и дата пати во време на владеење на ВМРО - ДПМНЕ. Скандалот со незаконското прислушување покажа колку се опасни службите кога надзорот потфрла, а политичката моќ останува без ефективни ограничувања. Последиците беа длабока, политичка и институционална криза и тешко нарушена доверба во државата. Во сите меѓународни извештаи Македонија беше дефинирана како заробена држава и режим. Изгубената доверба не се обновува со спојување на службите и со дополнителна концентрација на моќта. Се обновува со ограничување на можностите за злоупотреба со професионална независност и со вистинска демократска контрола. Владата до Собранието достави Предлог Закон за престанување на важењето на Законот на координација на безбедносна - разузнавачката заедница. Станува збор за Закон донесен во 2019 година, како дел од реформите на безбедносните служби по скандалот со

Република С Republika e M СОБРАНИЕ НА РЕПУБЛИ KUVENDI I REPUBLIKËS S Страна 2 од 3 масовното прислушување. Но, господине премиере, она што е особено важно е и што и самата Влада во образложението на Предлог Законот оценила дека постојниот Закон е системски правилно поставен и концепциски усогласен со стандардите на ЕУ и НАТО. Истовремено, наведоа дека неговата примена во практиката била ограничена поради институционална недоверба и недостиг на оперативен капацитет и тука се отвора суштинското прашање. Ако Законот е правилно поставен и усогласен со европските и НАТО стандардите. Зошто се укинува. Наместо да се отстранат причините поради кои не се применувал. Ако проблемот е недовербата меѓу институциите тогаш должност на Владата е да изгради доверба, да обезбеди соработка и да утврди одговорност. Ако проблемот е недостигот на капацитет тогаш е должност на Владата е да го обезбеди тој капацитет. Според јавно достапните информации, повеќе од две години не бил формиран нов состав на Советот за координација на службите, и, Советот не одржувал седници иако согласно Закон тој треба да заседава најмалку еднаш на три месеци. Затоа, се поставува прашањето. Кој ги координирал службите и кој ги разгледувал заканите за националната безбедност. Безбедноста на државата не смее да биде заложник на институционална недоверба, но уште помалку смее да биде изговор за создавање нов центар на моќ, без доволно гаранции против злоупотреба. По сето она што го помина Македонија, должност на секоја одговорна власт е да ги отстранува условите за повторување на злоупотребите. Не смееме повторно да ја ставиме демократијата во положба да зависи од личното ветување на било кој политичар дека моќта нема да биде злоупотребена. Господине Мицкоски, токму вие и заради сопствената политичка одговорност, не треба да дозволите ваква концентрација на моќта. Не треба да дозволите врз вашиот мандат да остане сомнежот дека се создава механизам што утре може да се употреби против опозицијата, новинарите, бизнисмените или граѓаните што ја критикуваат власта. Затоа барам јасен и конкретен одговор. Дали ќе се

Република С Republika e M СОБРАНИЕ НА РЕПУБЛИ KUVENDI I REPUBLIKËS S Страна 3 од 3 откажете од спојувањето на АНБ и Агенцијата за разузнавање. И, ќе се определите за јакнење на нивната професионалност, меѓусебна координација и независен демократски надзор. И, поврзано со ова. Зошто предлагате укинување на Законот за координација. Кога во образложението на Предлогот се наведува дека тој е правилно поставен и усогласен со стандардите на ЕУ и НАТО. Господине премиер, дали ќе покажете дека сте ја разбрале поуката од минато. И, ќе спречите да се создатат услови за повторување на злоупотребите што ја доведоа Македонија до длабока криза. На Македонија не смее да и се случи уште едно масовно нарушување на приватноста. Уште една злоупотреба на службите и уште едно губење на довербата во институциите. Граѓаните веќе еднаш ја платија таа цена, ваша должност како премиер е да не дозволите да ја плаќаат повторно.

ОДГОВОР ОД ИНСТИТУЦИЈАТА

Претседател на Владата на Република Северна Македонија

Република С Republika e M СОБРАНИЕ НА РЕПУБЛИ KUVENDI I REPUBLIKËS S Страна 1 од 3 О Д Г О В О Р на пратеничко прашање од пратеникот Митко Трајчулевски, поставено на 127-та седница на Собранието на Република Северна Македонија, одржана на 28 октомври 2026 година P e p Mi Se Re të Почитуван пратеник, благодарам на прашањето поврзано со реформата која што треба да донесе спојување на двете служби. Едната е Агенцијата за разузнавање, а другата е Агенцијата за национална безбедност. Нешто кое што претставува уште од времето на ПИБЕ идеја, која што потоа кога излегуваат оние сечени, лепени и монтирани материјали кои што беа естрада за граѓаните останува во втор план. За да потоа во вашата Влада повторно како идеа излезе на виделина и потоа доаѓаме до ова за кое што вие прашувате денес. Јас нема да зборувам многу за деталите, туку ќе зборувам за она што принципиелно како Влада планираме да го правиме. Да, точно е дека оваа Влада планира да направи реформа во начинот во кој што функционираат службите. Прво, затоа што, кога бевме опозиција бевме жртви на истите служби, и за тоа има судски процеси, ќе видиме како ќе завршат, не се тие се уште во фаза во која што можеме да коментираме. Ќе видиме како сето тоа ќе заврши. И, второ ова се го правиме во координација со нашите стратешки партнери прво односно, тие се информирани и второ, го правиме во координација со самите институции. И, тоа нема да биде доколку почне процес кој што ќе биде скриен, напротив, ќе биде транспарентен. Процес I nde Ju fa syno Agjen Sigur nga dolën dhe për q Qeve dhe t ju po Nuk për Qeve të n funks ishim shërb gjyqë pasi kome gjithë Së d partn inform me zhvill jetë përfs me q

Република С Republika e M СОБРАНИЕ НА РЕПУБЛИ KUVENDI I REPUBLIKËS S Страна 2 од 3 кој што ќе има јавна дебата онолку колку што е потребно за да искатализираме решение кое што ќе обезбеди транспарентност, овер сајт односно, контрола. Од овде од Парламентот кој што ќе ја контролира работата на таа една, единствена, обединета Агенција, и она кое што е најважно кое што ќе обезбеди добивање информации со цел „Заштита на суверенитетот и демократскиот капацитет на државата“. Да не биден злоупотребувана. Како што вие велите за прислушкување на не знам што. Прво тоа е невозможно, затоа што, имаме една друга институција кој што се вика, Оперативна техничка агенција. Така што, и да некој единствено ако заборуваме за нешто кое што е спротивно на Законот и злоупотреба. Тоа е веќе злоупотреба и за тоа си има друг тип на механизми и одговорност пред Законот. Но, во услови на кривично дело за кое што се потребни посебни истражни мерки, имаме неколку процеси за кои што сега јас не би зборувал јавно, за да не сакам да го загрозувам процесот и на тој начин да ја правам ранлива државната безбедност. Но, како политичка партија излеговме на избори со програма и еден од проектите во таа програма е токму тоа. Обединување на агенциите по теркот на Соединетите Американски Држави, Хрватска и бројни примери кои што ги има во Европа и меѓу нашите партнери во рамките на НАТО. Не ни е целта да направиме од две агенции еден хибрид, имплант кој што нема да биде функционален. Не е тоа целта. Нема да бидам во овој одговор зајадлив политички, па сега да зборувам со политички тези, како што делумно и вие зборувавте, за разлика од претседателот на вашата партија, покажавте едно подостоинствено ниво на комуникација и заслужувате навистина едно високо ниво на достоинство во одговорот. Но, кое што можам да го кажам нема да биде прешироко, се со цел да не ја нарушам безбедноста на државата. Бидејќи сепак јас сум носител на јавна функција, претседател на Влада и повеќе детали не sigur kontr do të të ba do të të m dem Sa i përgj e tillë një in Tekn është keqp keqp të tje raste të po cilat mos mos Por, progr është mode Kroa në E NATO Qëllim një h jetë f Në thum ashtu kryet dinjit me n të the të m fundi i Qev hollë para Atëh jam depu

Република С Republika e M СОБРАНИЕ НА РЕПУБЛИ KUVENDI I REPUBLIKËS S Страна 3 од 3 би можел да зборувам, се до моментот додека тој Закон не дојде овдека пред вас, пред пратениците. И, кој што ќе отвори јавна дебата, во која што сум убеден дека не само вие пратениците туку експертската јавност ќе биде вклучена за да направиме нешто кое што ќе биде функционално. На крајот од денот, јас нема да сум вечен претседател на Влада. Ќе дојде некој по мене, ќе дојдат и институции и луѓе во тие институции по мене. Целта е да направиме нешто кое што ќе ја зголеми мобилноста и функционалноста на тие и нема никогаш токму тоа анти потправиме на тоа што вие го рековте. Да не се деси потоа злоупотреба како што тоа била некогаш во минатото туку напротив да имаме институција која што ќе обезбеди сигурност кај граѓаните и институција која што има главна цел, а тоа е да го штити интегритетот и суверенитетот на државата, тоа е целта. Немаме на крај задни намери, ние на крајот од денот излеговме на избори со таа програма. И, знам дека многумина во минатото сакале тоа да го направат. Така што, тука ќе застанам во одговорот не би сакал да ширам, ви реков од кои причини. Инаку има многу сто да зборувам, но сепак како носител на јавна функција. Човек кој што лично е вклучен во овој процес, не би сакал да зборувам премногу затоа што, ценам дека на тој начин ќе ја нарушиме безбедноста во државата и ќе нанесеме штета на постоечките агенции, а тоа ќе се сложите и вие и граѓаните дека тоа не ни цел, ниту пак имаме намера тоа го направиме со тоа. mëny funks Në fu Kryet tjetër njerë krijoj funks paran Pra, keqp përku garan ka s sovra Në fu Ne d se e dësh Pran nuk që ju për funks drejtp tepër ceno dëm qytet ynë d

Сите пратенички прашања