Бледскиот договор, познат и како „Спогодба Тито-Димитров“, опфаќа повеќе билатерални договори меѓу Југославија и Бугарија, потпишани на 1 август 1947 година во Блед, Словенија. Потписници биле југословенскиот лидер Јосип Броз – Тито и бугарскиот лидер Георги Димитров. Петров го оценува договорот како пример за блиска и мирољубива соработка во Студената војна меѓу држави што претходно, вклучително и во Втората светска војна, биле непријатели.
Во неговото образложение, договорот отворил пат за обединување на двете држави во Балканска Федеративна Република. Предвидувал и обединување на Вардарска и Пиринска Македонија, враќање на западните покраини од Србија на Бугарија, укинување на визите и можност за царински сојуз.
Овие договорености, според Петров, биле прифатени со Договорот за пријателство, соработка и заемна помош меѓу Југославија и Народна Република Бугарија, потпишан и објавен во Евксиноград. Неговите одредби опфаќале економска соработка, царински олеснувања и подготовка на царинска унија, полесно преминување на границата за населението и прашања за државјанството.
За Македонците во Пиринска Македонија, односно во Благоевград, Петров тврди дека договорот предвидувал права на слободен национален, економски и културен развој. Со прифаќањето автономија за тамошните Македонци од страна на Софија го објаснува и откажувањето на Југославија од 25 милиони долари воена оштета за бугарската фашистичка окупација на Македонија. Таа автономија, според неговото образложение, вклучувала отворање училишта, библиотеки и медиуми на македонски јазик.
Пресвртот во односите Петров го врзува со расколот меѓу Тито и Сталин во јуни 1948 година, по кој биле повлечени политиките произлезени од договорот. Бугарија застанала против Југославија, што тој го припишува на советските интереси. По кампањата на Информбирото и прекинот со југословенското комунистичко раководство, бугарската влада на 1 октомври 1949 година еднострано го раскинала договорот за пријателство, соработка и заемна помош, но одлуката за простување на воената оштета останала исклучок, наведува Петров.
За тензиите од тој период тој се повикува и на документ на ЦИА од ноември 1948 година. Го опишува како неодамна декласифициран документ што ги разгледува односите меѓу двете земји и изгледите на македонскиот народ во Македонија.
Критиката кон сегашната политика на Софија ја проширува и на толкувањето на окупацијата. Петров тврди дека Бугарија денес ја претставува окупацијата на Македонија и Западна Тракија во 1941 година како повторно воспоставување на своите природни граници, додека грчките историчари потсетуваат на злосторствата. Како дел од тоа образложение наведува дека Бугарија депортирала околу 11.000 Евреи од окупираните територии, меѓу кои 7.144 од Македонија во логорот Треблинка во окупирана Полска.
Во истиот историски осврт, Петров го наведува 25 ноември 1940 година како датум кога цар Борис III застанал на страната на оската Берлин-Рим-Токио, против Југославија и Грција, и со тоа ја поврзува окупацијата на Македонија и Западна Тракија. Неговите наводи за бугаризацијата опфаќаат протерување 90.000 Грци од Западна Тракија и населување 120.000 Бугари. Тврди и дека во 1943 година кај Драма бугарската армија убила околу 2.000 луѓе, кои ги означува како Грци, со дополнување „Македонци“.
За повоените обврски, според Петров, Парискиот договор од 1947 година ја третирал Бугарија како сојузник на Хитлер и ја обврзал да плати 45 милиони американски долари репарации на Југославија и Грција за окупацијата на Македонија и Западна Тракија. Долгот кон Грција, наведува тој, бил отплаќан до 1964 година, а Атина протестирала со процена дека загубите од окупацијата биле 33 пати поголеми од тогашните вкупни годишни стопански постигнувања на земјата.







Коментари (0)
Коментарите за оваа објава се затворени.