
Јованка Тренчевска
ПРАТЕНИЧКО ПРАШАЊЕ од пратеникот Јованка Тренчевска, поставено на 70-та седница на Собранието на Република Северна Македонија одржана на 18 ноември 2025 година Пратеничкото прашање гласи: Почитуван министер Дурмиши денес 18 ноември 2025 година, македонската јавност има привилегија да ве види во собраниските клупи и да слушне одговори на пратеничките прашања за политики од вашиот ресор кој директно влијаат на животниот стандард. Не знам дали оваа ваша одлука да се појавите е резултат на страв од министерската фотеља за министерската фотеља или конечно чувство на одговорност но добро е што барен денес сте овде. Оваа ретка можност да ве видиме во период кога во Собранието расправаме за Предлог Буџетот за 2026 година која Владата ја прикажува како година на раст на плати и пензии, но во таа приказна недостасува една клучна реченица а тоа е: Што ќе се случи со минималната плата, односно платата која за десетици илјади луѓе прави разлика помеѓу сиромаштијата и елементарен опстанок. Во реалниот живот надвор од буџетските презентации кои ги слушаме деновиве од претставниците на Владата, инфлацијата не е апстрактна бројка. Туку тоа е сметка во маркет, сметка за електрична енергија, за вода и т.н. индексот за трошоците на живот, во октомври 2025 година е за 4,5% повисок во однос на истиот месец лани. Кај храната и безалкохолните пијалаци инфлацијата изнесува 7% тоа значи дека инфлацијата го јаде секој денар што граѓаните го земаат на крајот на месецот. Но, наместо да барате начин како да го затворите овој јаз, вие излеговте со изјава дека проценките покажале оти ако минималната плата се покачи на 500 евра може да се очекува инфлација од 8% до 9% со други зборови, според вашата логика проблемот не е тоа што граѓаните веќе плаќаат повисоки сметки туку тоа што ако конечно добијат 500 евра минимална плата тие ќе бидат виновни за новиот бран на инфлација. Истовремено синдикалната потрошувачка кошничка се движеше нагоре како лифт кој ретко се симнува. Кога дојдовте на власт во јули 2024 година синдикалната минимална кошничка изнесуваше 60 илјади 570 денари. Во септември годинава изнесува 65 илјади и 77 денари. Граѓаните 15 месеци гледаа како кошничката се качува за 4 илјади и 507 денари а Владата им предлага покачување да почекаат до март 2026 година можеби за 2 илјади денари можеби и помалку односно за илјада и 600 денари. Во оваа слика минималната плата од 24 илјади и 379 денари нето изгледа како бројка од друг свет. Кога ќе се пресмета односот меѓу минималната плата и синдикалната кошничка добиваме апсурдна формула. За да преживее едно семејство денес му се потребни 2,66 минимални плати. Значи, не е доволно ниту двајца да работат на минималец сепак недостига една третина од платата за трошоците во семејниот буџет да бидат порамнети со нула. Дополнително, економските аналитичари укажуваат дека поради инфлацијата денешните 24 илјади и 379 денари реално вредат околу 18 илјади денари пред 3 години. Во оваа економска ситуација која е корозивна за животниот стандард на граѓаните, барањето на синдикатите за минималната плата од најмалку 500 евра беше обид за минимален праг за достоинство. А, регионалната слика е повеќе од јасна, сите земји околу нас имаат многу повисоки плати од 500 евра односно повисока минимална плата. Србија 500 евра од 1 јануари 2026 година 551 евра, Албанија исто така, најави дека од следната година ќе имаат 500 евра, во Косово се најави исто 500 евра, Босна и Херцеговина веќе имаше покачување на платата а минималецот од 511 евра. Моето прво прашање до вас. Во услови на инфлација која постојано ги зголемува трошоците за живот кога за една синдикална потрошувачка кошничка се потребни 2,66 минимални плати. Зошто Владата бега од темата за минимална плата и за во Буџетот за 2026 година. Не нуди јасни, временски и прецизен план како и кога работниците ќе стигнат па ќе го надминат прагот од 500 евра. И, како очекувате граѓаните да веруваат во тие приказни за зголемени плати кога нивната минимална плата реално вреди како 18 илјади денари пред 3 години.