Најважно
349 вести · 24 ч.
Берово 6°
Најважно
Локални вестиДемокритика
Редакција: Македонија.мкИспрати тема

Мени на Македонија.мк

Редакција:Македонија.мкНационални и локални вести
Испрати тема
ПРАШАЊЕ & ОДГОВОР

Министерството за правда: рокот за повторни избори тече од конечните резултати

Резиме

Пратеникот Халил Снопче побара мислење од министерот за правда за повторните избори за градоначалник во Гостивар, Врапчиште, Маврово-Ростуше и Центар Жупа. Тој праша од кој датум тече рокот од 60 дена, дали изборите може да се одржат порано и дали на нив треба да учествуваат истите кандидати или може да има нови.

Министерството за правда одговори дека рокот тече од денот на објавувањето на конечните резултати, а не од донесувањето дополнителен заклучок. Според институцијата, изборните органи треба да ги организираат повторените избори во рамките на законскиот рок. Одговорот не се изјаснува за прашањата дали изборите може да се одржат пред истекот на 60 дена и дали кандидатите може да се сменат.

ПРАТЕНИЧКО ПРАШАЊЕ

Халил Снопче

ПРАТЕНИЧКО ПРАШАЊЕ од пратеникот Халил Снопче, поставено на 70-та седница на Собранието на Република Северна Македонија одржана на 18 ноември 2025 година Пратеничкото прашање гласи: Второто прашање е за министерот за правда. Значи искрено се работи за првите избори што ќе се одржат во општините Гостивар, Врапчиште, Маврово Ростуше и Центар Жупа. Имено, според член 132 господине министер, став 2 од Изборниот законик вели дека ако една третина од граѓаните не излегуваат на избори, нема цензус, ќе се повторат изборите. Тука нема проблем. Значи тука сме на чисто. Меѓутоа член 132 став а, 132-а, јас не сум правник вие подобро ги знаете од мене овие работи вели дека повторените избори треба да се одржат најдоцна 60 дена по објавувањето на конечните резултати при што веќе не се применува критериумот на цензус. Значи 60 дена по објавувањето на конечните резултати. Еве сега, господине министер баш ме интересира што вие мислите како министер. Беше ова дали е ваша компетенција да не мешаме ДИК, да не мешаме претседател на Собрание како министер за правда што мислите. Мислам дека треба да се направи јасна дистинкција помеѓу заклучокот за објавување на конечните изборни резултати и заклучокот за завршување на изборниот процес. Значи според член 132 став а вели дека значи 60 дена треба рокот треба да помине од моментот на објавувањето на конечните резултати. Државна Изборна Комисија конечните резултати ги објави на 29 октомври за овие општини. Логично рокот треба од 60 дена да тече од тој ден, а 12-ти ноември каде што Државна Изборна Комисија излегува со заклучокот за завршување на изборниот процес. Значи законот е јасен, денот на објавувањето според тоа што пишува во Законот најточен датум за изборите требаше да биде 19 декември, 60 дена, а вака одиме на 11-ти јануари веќе закажани се, океј, ме интересира вашето мислење. И друга дилема сега ако има рок од 60 дена тоа е максимален рок господине министер. Дали тоа значи во хипотетички дека изборите мора да се одржат за 20,30,40 дена дали треба да се чека фикс 60 дена. Што е вашето мислење за ова и трета дилема дали треба да се оди со истите кандидати пошто се вели изборите се повторуваат ако нема цензус, или се менуваат кандидатите. Е сега ако дозволуваме хипотетички да се менуваат кандидатите, тоа би значело дека се нови избори со нови кандидати. Ако се нови избори каде е логиката сега да нема цензус. Е сега, и затоа велам ако е дозволено да не одиме до 60 дена, да може и за 30 дена, тогаш тоа може да се исполни само со старите кандидати повторно избори. Тоа не може да се исполни со нови, пошто ДИК им треба 30-40 дена да организира и сега хипотетички. Премиерот изјави во јавна изјава дека јас имам рок од 15 дена да го информирам претседателот на Собранието. Тоа е јавна изјава на премиерот. Еве значи премиерот го користи 15 дена, 15 дена да го информира хипотетички. Колку останувате со овие избори со нови кандидати, 45 дена. Дали е возможно да се организира за 45 дена, не е возможно пошто на ДИК му требаат 53-54 дена. Значи овие се некои дилеми баш ме интересира да го слушнам вашето мислење и поради времето само вие ќе имате 5 минути тука да објасните. Прашањето го поставувам до министерот за правда.

ОДГОВОР ОД ИНСТИТУЦИЈАТА

Министерство за правда

Република Северна Македонија Министерство за правда Кабинет на Министер

ДО СОБРАНИЕ НА РЕПУБЛИКА СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА С К О П Ј Е

Бр. 02-2270/1 Скопје,24.11.2025год.

ПРЕДМЕТ: Известување ВРСКА: Ваш број 08-5839/1 од 21.11.2025 година

Со допис под горниот број до Министерот за правда беше поставено пратеничко прашање од пратеникот Халил Снопче, од 70-тата седници на Собранието на Република Северна Македонија, одржана на 18.11.2025 година.

Пратеничкото прашање, се однесува на распишаните избори во општините Гостивар, Врапчиште, Маврово Ростуше и Центар Жупа и барањето на личен став на министерот по однос на роковите, и начинот на распишување на изборите.

Во давањето на одговор, најнапред мора да се нагласи дека личните ставови и размислувања се целосно неприменливи во однос на било кое прашање уредено со закон, без оглед дали станува збор за министер или било кое друго именувано лице кое врши јавна функција. За било каква двојба во однос на законските решенија и нивната примена повторно не е битно поединечното мислење на министрите, туку треба да се искористи институтот автентично толкување на законите, кое го дава исклучиво Собранието на Република Северна Македонија.

Имајќи го предвид понапред наведеното, сосем е јасно дека при давањето на одговорот, не може да се отстапи од законските норми на членовите 132 и 132- а од Изборниот законик.

Притоа членот132 став 2 и став 3 од Изборниот законик, со цел обезбедување на правна сигурност, јасно ги дефинираат на фазите во изборниот процес и непречено постапување на надлежните изборни органи.

„Доколку на денот на гласањето не излезе најмалку една третина од запишаните избирачи, изборите се сметаат за неуспешни и се повторуваат.“ Член 132 став 3 од Законикот дополнително пропишува: „Повторените избори од ставот (2) на овој член се одржуваат најдоцна во рок од 60 дена од денот на објавувањето на конечните резултати.“

Заокружување на изборниот процес - Објавувањето на конечните резултати претставува формален и материјален крај на конкретниот изборен процес за дадените изборни единици. Со оваа објава, изборниот циклус правно се смета за завршен, без оглед на тоа што резултатите на одредено подрачје утврдиле дека изборите се неуспешни поради недоволен одзив.

1 Министерство за правда на Република Северна Македонија Ул. Димитрие Чуповски бр. 9, Скопје Република Северна Македонија

Република Северна Македонија Министерство за правда Кабинет на Министер

Почеток на рокот за повторени избори - Законодавецот го поврзал рокот од 60 дена исклучиво со денот на објавувањето на конечните резултати, а не со донесувањето на дополнителен заклучок, решение или акт. Тоа значи дека правната последица (потребата од повторување на изборите) и правниот рок (најдоцна до 60 дена) настапуваат по сила на закон.

Потреба од јасна правна дистинкција - за да се избегнат различни интерпретации, од суштинско значење е да се разгранични: Прогласување крај на изборниот процес со објавување на конечните резултати. Иницирање на нов изборен процес кој се однесува на повторените избори и кој претставува нов, посебен изборен циклус. Обврска на надлежните органи – Државната изборна комисија, како носител на изборните активности, е должна да ги организира повторените избори во рамките најдоцна до 60 дена, почнувајќи од датумот на објавувањето на конечните резултати, без потреба од дополнителни формални одлуки за почеток на рокот. Според тоа сосем е јасно дека објавувањето на конечните резултати од неуспешните избори претставува правно завршување на изборниот процес, а рокот од 60 дена за одржување повторени избори започнува да тече од самиот ден на објавувањето на конечните резултати, согласно член 132 став 3 од Изборниот законик. Впрочем изборните органи веќе преземаа активности за спроведување на повторувањето на изборите во наведените општини во рамките на овој рок, водејќи сметка за принципот на законитост, навремено постапување и заштита на избирачките права притоа обезбедувајќи транспарентност и правна предвидливост. Претседателот на Собранието на Република Северна Македонија, на 17.11.2025 година ги распиша повторните избори за градоначалник на општините Гостивар, Врапчиште, Маврово - Ростуше и Жупа, а Државната изборна комисија го објави Роковникот за повторните избори кои ќе се одржат на 11.01.2026 година.

Со почит,

МИНИСТЕР ЗА ПРАВДА Игор Филков

2 Министерство за правда на Република Северна Македонија Ул. Димитрие Чуповски бр. 9, Скопје Република Северна Македонија +389 2 3116 493 www.pravda.gov.mk ISO 9001 BUREAU VERITAS Certification

Сите пратенички прашања