
Борислав Крмов
ПРАТЕНИЧКО ПРАШАЊЕ од пратеникот Борислав Крмов, поставено на 86-та седница на Собранието на Република Северна Македонија одржана на 26 февруари 2026 година Пратеничкото прашање гласи: Благодарам потпретседателке. Јас ќе поставам едно прашање. Моето прашање требаше да биде до претседателот на Регулаторната комисија за енергетика, но бидејќи имаме претседател во оставка и фактички имаме ве де вршител на должност, јас сепак ќе го поставам до премиерот, т.е. до Владата. Бидејќи секако и Владата и во овој случај и во најголем дел во случаите е органот кој што е најповикан на одговорност. Значи јас сакам тука да говорам за ситуацијата во село Блатец и ситуацијата со реката Блатешница на која треба да се изгради мала хидроцентрала каде што жителите на село Блатец веќе една деценија практично со своите тела, со својот жив штит си ја бранат реката и правото на незагадена природа на вода. Имено 2012 е доделена концесија на фирмата Енерџи Лукс ДОЕЛ, Штип. И одма ќе кажам тоа е наменски основна фирма. Значи замислете основна е на 11.01.2012, додека концесијата и е доделана на 20.03.2012. Тоа е само два месеци и 10 дена од нејзиното основање ја добива таа концесија на реката Блатешница. Тоа е ќерка фирма на Виза фешн од Штип, значи на текстилна фабрика. Извесен Зоран Андоновски тогаш бил сопственик. На 09.032020 ситуацијата се менува и од штипска фирма таа станува кочанска фирма. Сопственици сега се јавуваат Атом Сантех ДОО од Кочани. Во 2013 Регулаторната комисија за енергетика значи носи едно решение за стекнување на привремен статус на повластен производител на електрична енергија од обновливи извори. И ова фамозно решение е продолжувано дури 13 пати. Со ова решение треба да му се продолжи рокот значи на концесионерот за започнување на комерцијална работа дури 13 пати со седница на Регулаторната комисија за енергетика ова решение е продолжувано на кое што претходи седница на Влада, барем треба да претходи, иако и онака би било нелегално, бидејќи концесијата е од 2012 година во овие 13-тина години. Договорот за концесија е на 23 години. Член 15 став 1 од тој договор вели концесионерот ќе почне со комерцијална работа три години од ефективниот датум на договорот/ефективниот датум е 20.03.2012. Тука имаме прва ситуација каде што концесионерот не успеал оваа обврска да ја исполни. Понатаму, член 33 став 2 вели во случај на пречекорување на роковите Владата дава дополнителен рок. И сега јас го свртувам вниманието кон зборот „рок“. Бидејќи јас како го читам и мислам дека е правилно Владата би требало да има право еднаш да му го продолжи рокот додека ние тука имаме дури 13 пати продолжување на тој рок. Понатаму околу неизвршување на обврските на инвеститорот. Надлежни се , значи член 33 став 1 алинеја 2 доколку вика концесионерот не отопчне со производство најдоцна до датумот за отопчнување на производство согласно договорот Владата значи може концесијата да ја раскине. Ние го имаме, ја имаме оваа ситуација, концесијата не е раскината. Понатаму член 33 став 7 во случај концесионерот да не ги заврши своите договорни обврски во дополнителниот рок, значи кој што се однесува на дополнителните рокови кои што му се давани, Влада, т.е. концедентот ќе пристапи кон едностран раскин на договорот. Ние и оваа ситуација ја имаме, буквално 13 пати и повторно овој договор не е раскинат. Во 2014 Министерството за животна средина и просторно планирање, тогашното министерство има едно барање за мислење од општина Виница на кое што општина Виница одговара истата година, значи 2014, со документ кој што се нарекува известување. Во тој документ има повеќе работи но најбитната работа е дека во делот како ќе влијае малата хидроцентрала на водетекот и на сите тие работи само една работа е ставена и тоа е фактички водоводот од кој што фактички селото Блатец пие вода од реката Блатешница. Значи имено таму стои помеѓу зафатот вика на централата, значи на хидроцентралата и машинската зграда на истата хидроцентрала се наоѓа зафатот на водоснабдувањето на село Блатец. Значи помеѓу малата хидроцентрала и помеѓу машинската зграда е стиснато водоснабдувањето на селото Блатец. И сега ние треба да веруваме дека ако се изгради оваа мала хидроцентрала нема никако да влијае на водоснабдувањето на селото Блатец кое што е големо село. На времето имало 1800 жители, сега меѓу 1100 до 1200 жители. И тука сега тенденциозно и намерно е испуштено дека не е само во прашање водоснабдувањето на селото Блатец, туку имаме и две мали брани на езерото и две мали хидро акумулации. Значи две мали езера кои што се за наводнување на околните ниви. Понатаму, имаме уште еден дополнителен затворен систем за наводнување на нивите кои што се на истоимената река. Понатаму имаме неколку мали комбинати, мали фабрики за преработка на храна. Дури имаме и една воденица која што се наоѓа на истата река. И сето ова е испуштено од известувањето од општина Виница, небаре нели малата хидроцентрала, драстичното намалување на водотекот на реката Блатешница што од пракса знаеме дека со секоја мала хидроцентрала се случува, небаре нема да влијае на сите овие работи. Во целиот тој процес за жал жителите на селото Блатец се исклучени максимум е прашана само локалната власт. И сега доаѓаме до фамозната седница на 03.10.2025 т.е седница на Влада премиере, на која што сте присуствувале и сте разгледувале 6 договори за концесија на мали хидроцентрали и магично сте ги разгледале само за 20 минути. На сите им продолжен рокот, меѓу другото и на концесионерот на реката Блатешница. Рокот е продолжен до 07.03.2026, тоа е до 7-ми март. Значи нема многу време. На тоа следи секако седница на Регулаторната комисија за енергетика, која што исто нели донесоа пак такво решение 13-ти пат го продолжува, до 07.03.2026. Бидејќи таму има деноноќни блокади значи ние имаме ноќни стражи од селаните за да не се случи почнување со работа. Јас не гледам друг начин да отпочне инвеститорот со работа освен на сила. Се надевам дека тоа нема да го направите и на сила да ги срушите барикадите. Во таква една ситуација ќе имаме и овој 13-ти фамозен рок ќе биде прекршен. Е сега сакав нешто да ви кажам вака лично. Сакам да зборувам накратко една минута, минута и нешто околу природното право на населението. Значи што значи природно право? Природно право значи тие луѓе кои што таму живеат, значи они живеат таму со децении, со векови, со генерации. Значи тие се луѓе кои што со генерации пијат вода од тоа место, таа земја ја газат, кои што имаат црно под ноктите. Значи тие луѓе кои што се земјоделци и сточари, тие луѓе треба да се најповиканите за оваа и за било кои други ситуации кога имаме вакви одлуки. Не овде либералната идеологија капиталистичка, профитот да биде прв. Значи ние сме гости премиере ако утре идеме во селото Блатец. Тие луѓе ќе живеат со проблемите кои оваа хидроцентрала мала ако се изгради ќе им ги направи. Значи моето прашање е многу едноставно. Дали, бидејќи е извесно дека ќе биде прекршен и 13- тиот рок за отпочнување на комерцијална работа, сега на 7-ми март, дали еве ќе се одважите, ќе застанете конечно на страната на жителите од селото Блатец и ќе ја поништите концесијата за малата хидроцентрала. Ви благодарам.