
Илир Хасани
ПРАТЕНИЧКО ПРАШАЊЕ од пратеникот Илир Хасани, поставено на 76-та седница на Собранието на Република Северна Македонија одржана на 16 декември 2025 година Пратеничкото прашање гласи: Сакам да му поставам на министерот за внатрешни прашање, неколку прашања во врска со проектот Сејф Сити. Почитуван министер, проектот Сејф Сити е многу, многу значаен чекор за зголемување на сигурноста во сообраќајот и културата. Јас како лекар трауматолог подобро од сите може да ја знам ситуацијата што значи. Имплементирање на овој вид на механизам за заштита на јавното здравје и за заштита на граѓаните, бидејќи јас секој ден се соочувам со вакви работи и искрено ви честитам, искрено ви честитам за оваа работа која ја презедовте и која е многу тешка. Критиката е дека си почнал малку касно, си требал да почнеш што порано со овој процес. Критиката е, не само кај вас, туку најголем грев е кај тие пред вас кои значи, оваа постапка не ја почнале тогаш кога требаше, бидејќи јас колку што знам Сејф Сити требаше да се имплементира од 2011 година кога и значи апаратите стигнале тука кај нас. Критиката е, парцијално почнува да се имплементира проектот не опфаќајќи ги мислам дека е смарт систем, мислам дека може, значи не се опфатени другите ризици во сообраќајот. Значи користењето на телефонот или сигурносниот појас и други работи кои реално се главни контрибутори во сообраќајот, значи, за зголемување на несреќите во сообраќајот. Јас денес зедов збор само поради две причини, искрено не сакав да поставам прашање во врска со ова. Но овој толку значаен проект на некој начин ме буни што се деградира и ја губи кредибилноста во очите на граѓаните. На пример, тоа толерирање минимално, апсолутно кое вие ја промовирате како успех, ни стигаат казни со 51, 52 километри на час е загрижувачки за граѓаните и создава страв кај граѓаните. Мислам дека секој граѓанин и лицето кој е најодговорно во сообраќајот, не верува дека ова го правите за јавното здравје, мислат дека имате некоја друга цел, некаде друго. Овој систем има многу значајни финансиски последици и социјални последици, бидејќи директно му задира на граѓанинот во неговиот џеб. Значи го претставувам гласот на граѓанинот во секоја маса, значи Сејф Сити е топ тема помеѓу сите граѓани. Мнозинството на граѓани им се оневозможува движење со нивните автомобили, знаејќи дека јавниот транспорт е на катастрофално ниво во Скопје е многу загрижувачки, бидејќи јавниот транспорт е конзистентен е стар и е недоволен, ако сите граѓани почната да одат на работа без автомобили или со јавен транспорт. Ова за мене не е олеснување за граѓаните, но е многу голем товар за граѓаните. Втората причина, ако се имплементира овој проект, нашата држава зема еден апсолутно недемократски правец, бидејќи почитуван министер начинот како се спроведува е ризичен за демократијата, приватноста и довербата кај граѓаните. Граѓаните ова го осеќаат многу лош имплементирањето на овој проект, бидејќи сме под набљудување со камерите кои регистрираат, тие се смарт камери кои анализираат, идентификуваат, значи контролни механизми имаме многу малку и ни јас, ни граѓаните не знаеме за контролните механизми. Секоја демократија, за секоја сериозна демократија ова ќе биде црвен аларм и вие не убедувате дека се е нормално во нашата земја. Европа не се создава со камери и со контрола со камери, Европа се гради со закон, давање на отчет, одговорност и почитување на слободата на граѓаните.
Ве молам, конкретно прашање, кои законски рамки јасни над кои функционира Смарт Сити, особено од аспект на заштитата на личните податоци контрола на камерите и контролата на независната институционална контрола над евентуалните злоупотреби на тој систем. Друго прашање господин министер, што ќе настане ако еден граѓанин одбие да има мобилен телефон. Ниту еден телефон или емајл и поради ова нема да може значи да ја прифати казната која му стигнува на тој телефон кој е и не егзистентен. Имаме многу такви луѓе, многу стари луѓе немаат телефони мобилни и до крајот на животот ќе се оспорат, односно нема да имаат телефони. Во исто време го критикувам испраќањето на казните испраќањето по СМС или е-мајл адреса. Јас лично не ги отворам кога ми стигнуваат на СМС, бидејќи ние сме во опасност од фишинг или крадење на личните податоци. Јас лично не ги отворам тие линкови и мислам дека со оваа практика значи не ставате незаштитени нас. Друго многу значајно прашање е, сите званични акти не се доставуваат почитуван министер на албански јазик што претставува сериозен проблем, не прифатлив и е во директна спротивност и со Уставот кој обезбедува наша еднаквост и во спротивност со Законот за користењето на јазиците кои ве обврзува да го користете албанскиот јазик во сите форми, во сите формулари и е во спротивно со главниот принцип со ефективната правна заштита бидејќи кога званичните акти не се доставуваат на албански јазик, граѓанинот ова го разбира дека, фактички него му се одзема правото на жалба што е кршење на принципот на државата. За на крај господин министер дали ургентно ќе го разгледате проектот Сејф Сити и да го хармонизирате со Законот на европското право или понатаму ќе не оставите во неизвесност.