
Сали Мурати
До: Претседателот на Собранието на Република Северна Македонија
Почитуван Претседател на Собранието,
Согласно член 72 од Уставот на Република Северна Македонија, член 15 од Законот за Пратениците и членовите 38 и 39 од Деловникот на Собранието, го поставувам следново пратеничко прашање до Министерот за Култура на Република Северна Македонија:
ПРАТЕНИЧКО ПРАШАЊЕ во врска со правната заштита, тековната состојба и мерките за конзерваторска рехабилитација на Шенѓул амамот во Стара Турска чаршија
Шенѓул амамот (познат и како Ѓулчилер амам или Кури амам), изграден во втората половина на XV век и сместен непосредно до Куршумли ан во Старата турска чаршија, претставува исклучително значаен архитектонски и историски споменик на мултикултурното наследство на Скопје и на Република Северна Македонија. Овој споменик е материјален сведок на османската урбана цивилизација која трајно ја обликувала физиономијата на нашиот главен град. Денес, рушевините на Шенѓул амамот се наоѓаат во состојба на алармантно пропаѓање – куполата е урната уште при земјотресот од 1963 година, а постојните ѕидини се изложени на континуирани атмосферски влијанија без каква и да е видлива мерка за заштита или конзервација.
Имајќи предвид значењето на ова добро за идентитетот, туристичкиот потенцијал и меѓународниот углед на Скопје и на државата, но и загриженоста за тековната состојба, Ги поставувам следните конкретни прашања:
1. Дали Шенѓул амамот е евидентиран и формално прогласен за споменик на културата согласно прописите важечки пред 2004 година, и дали согласно чл. 175 од Законот за заштита на културното наследство тој денес ужива правна заштита? Доколку не е – кои се причините за тоа и кога Министерството планира да ја поведе постапката за воспоставување заштита согласно чл. 39 од истиот закон?
2. Дали Управата за заштита на културното наследство има донесено или планира да донесе Решение за прогласување на Шенѓул амамот за „Културно наследство во опасност“ согласно чл. 43 од Законот за заштита на културното наследство, и доколку да – кои итни мерки за физичко обезбедување и конзервација на рушевините се предвидени и во кој рок?
3. Дали Министерството за Култура има покренато или планира да покрене постапка за прогласување на Шенѓул амамот за „Културно наследство од особено значење“ согласно чл. 28 и 41 од Законот за заштита на културното наследство, и дали постои изготвен или планиран Елаборат за валоризација на ова добро?
4. Кои конкретни финансиски средства – буџетски, меѓународни или преку ЕУ фондови – се обезбедени или планирани за конзерваторски истражувања, изработка на конзерваторски проект и реализација на работи за стабилизација и рехабилитација на Шенѓул амамот? Постои ли временска рамка за реализација на овие активности?
5. Дали Шенѓул амамот е или ќе биде вклучен во Националната стратегија за заштита и користење на културното наследство согласно чл. 49 од Законот, и дали Министерството ги истражувало можностите за јавно-приватно партнерство или концесија согласно чл. 117 од Законот за евентуална реставрација и одржливо користење на ова добро?
Ве молам за детален, прецизен и документиран одговор во рок предвиден со Деловникот на Собранието.
Со почит,
Скопје, 04.03.2026
Сали Мурати Пратеник во Собранието на Република Северна Македонија